е-Фактура го менува начинот на фактурирање
е-Фактура е национален систем на УЈП што ќе го промени начинот на кој компаниите ги издаваат, примаат, одобруваат и евидентираат фактурите.
За многу компании, фактурирањето сè уште се потпира на печатени документи, PDF-датотеки, електронска пошта и рачно внесување податоци. Иако дел од овие процеси се дигитални, тие не ја обезбедуваат структурата и автоматската контрола што ги бара новиот систем.
Со е-Фактура, фактурата станува структуриран, машински читлив запис што се потпишува, доставува и валидира преку системот на УЈП.
Предлог-законот предвидува доброволна регистрација од октомври 2026 година, а потоа фазно воведување на задолжителната примена во 2027 и 2028 година. Затоа, компаниите треба навреме да започнат со подготовка на своите податоци, процеси и ЕРП-системи.
Што е е-Фактура?
Електронската фактура не е само PDF-документ испратен по е-пошта.
PDF-фактурата е дигитална верзија на традиционалната фактура, чија содржина сè уште треба рачно да се провери и внесе во сметководствен или ЕРП-систем.
е-Фактурата е структуриран запис со точно дефинирани податоци за продавачот, купувачот, ставките, даночниот третман, начинот на плаќање и вкупните износи.
Според македонскиот модел, фактурата се доставува до УЈП, каде што се проверува дали ги исполнува пропишаните технички и деловни правила. По успешната валидација, таа добива единствен идентификатор, временски печат, статус и QR-линк.
Со други зборови, фактурата престанува да биде само документ и станува структуриран деловен податок.
Зошто се воведува е-Фактура?
Главната цел на електронското фактурирање е да се подобри видливоста во деловните трансакции, да се намали даночниот јаз и да се ограничи просторот за сива економија.
За компаниите, придобивките не се ограничени само на исполнување на законската обврска. Со правилна интеграција во ЕРП-системот, е-Фактура може да помогне да се:
- Намали рачната административна работа.
- Автоматизира книжењето на фактурите.
- Подобри точноста на даночните податоци.
- Забрза обработката на влезните фактури.
- Намалат грешките и споровите.
- Обезбеди целосна ревизиска трага.
- Следи статусот на секој документ.
Законската обврска можеби е причината за започнување на проектот, но автоматизацијата е неговата најголема долгорочна вредност.
Како ќе функционира македонскиот систем?
Македонија се определува за таканаречен clearance модел, во кој УЈП станува дел од патеката на секоја фактура.
Процесот ќе изгледа вака:
- Фактурата се креира во ЕРП-системот.
- Податоците се претвораат во пропишаната JSON-структура.
- Документот се потпишува со квалификуван електронски сертификат.
- Фактурата се доставува до системот на УЈП.
- УЈП ги проверува податоците, даночните индикатори и износите.
- Системот враќа единствен идентификатор, статус и QR-линк.
- Фактурата станува достапна за примачот.
- Примачот формално ја прифаќа или одбива.
За разлика од испраќањето PDF по е-пошта, државната платформа станува трета страна во секоја трансакција.
Кога започнува задолжителната примена?
Во август 2026 година беше објавен Предлог-законот за електронско фактурирање. Во моментот на објавување на овој текст, тој сè уште не е формално донесен.
Предложената временска рамка е:
- 1 октомври 2026: Доброволна регистрација.
- 1 април 2027: ДДВ-обврзници и државни и општински друштва.
- 1 јули 2027: Правни лица што вршат дејност, но не се ДДВ-обврзници.
- 1 октомври 2027: Буџетски корисници, непрофитни организации и НБРМ.
- 1 јануари 2028: Сите опфатени субјекти.
Датумите можат да се променат во законодавната постапка. Сепак, системот веќе постои и се тестира, па доброволната фаза треба да се искористи за подготовка.
Што треба да подготват компаниите?
е-Фактура не е само техничка интеграција. Таа бара промена на целокупниот процес на фактурирање.
Излезните фактури ќе се креираат како структурирани записи, ќе се потпишуваат и ќе се доставуваат до УЈП. Влезните фактури ќе се преземаат од системот, ќе се проверуваат и формално ќе се прифаќаат или одбиваат.
Особено важен е квалитетот на матичните податоци. Даночните броеви, адресите, валутите, мерните единици, начините на плаќање, ДДВ-групите и даночните индикатори мора да бидат правилно внесени и мапирани.
Компаниите треба навреме да ги дефинираат и одговорностите: кој потпишува, кој ги следи статусите и кој постапува при одбиени или спорни фактури.
Три начини за усогласување
Компаниите можат да изберат меѓу три пристапи:
Веб-апликација на УЈП
Практична е за компании со мал број фактури, но бара рачен или двоен внес и тешко се одржува при поголем обем.
Надворешен посредник
Специјализиран провајдер ја презема комуникацијата со УЈП. Овозможува побрз почеток, но дел од статусите и ревизиските информации можат да останат надвор од ЕРП-системот.
Директна интеграција во ЕРП
Овозможува автоматизација од креирањето и испраќањето на фактурата до следењето на статусите и обработката на влезните документи. За компании што редовно обработуваат фактури, ова е најодржливото решение.
е-Фактура во Microsoft Dynamics 365 Business Central
Microsoft Dynamics 365 Business Central овозможува е-Фактура да стане дел од постојните финансиски и оперативни процеси.
Со соодветна имплементација, системот може автоматски да ги извршува генерирањето на JSON-структурата, електронското потпишување, комуникацијата со УЈП, обработката на грешките и следењето на статусот.
Корисниците продолжуваат да работат во Business Central, додека интеграцијата се одвива во заднина. Така, законската обврска станува дел од секојдневното работење, наместо дополнителна административна задача.
Погледнете ја е-Фактура во пракса
За да им помогнеме на компаниите навремено да се подготват, организираме бесплатен вебинар:
„е-Фактура во пракса: Од регулатива до едноставно решение“
Ќе објасниме што е е-Фактура, што треба да знаете пред нејзината примена и како изгледа практичната имплементација во Dynamics 365 Business Central. Вебинарот ќе заврши со дел за прашања и одговори.
17 септември 2026, од 15:00 до 16:00 часот
Онлајн учество · Бесплатна регистрација
Регистрирајте се бесплатно и дознајте како наједноставно да преминете на е-Фактура.
Подгответе се со вистинскиот партнер
е-Фактура е можност да модернизирате еден од најважните финансиски процеси во вашата организација.
Solutionade е Microsoft Solutions Partner специјализиран за Dynamics 365, Business Central, Power Platform и деловни решенија базирани на податоци. Од подготовка на податоците и конфигурација до тестирање, обука и продукциска поддршка, ви помагаме навремено и едноставно да се подготвите за новиот систем.
